Bloeiende heide

  • Aanbieding
  • Normale prijs €5,00
Inclusief belasting.


Heidevelden worden beschouwd als half-natuurlijke landschappen. Ze zijn ontstaan onder invloed van de mens, door ontbossing, branden en overbeweiding. De heide, die op zeer arme grond kan groeien, is echter spontaan opgekomen. Heidevelden kwamen tot ca. 1900 overal in Nederland voor op de voedselarme zandgronden. Door het voortdurende steken van heideplaggen, die vermengd met schapenmest op de akkers werden gebracht, werd de organische stof uit de bovengrond steeds afgevoerd en bleven de heidevelden zelf zeer voedselarm en zuur. In de 20e eeuw verdween het landbouwsysteem waarin schapenmest een belangrijke rol speelde. Daarna is door ontginning en herbeplanting met (dennen)bos verreweg het grootste deel van de heide in Nederland verloren gegaan.

De heide op Ampsen is van het type ‘vochtige heide’, een type waar in Nederland niet veel meer van over is. Vroeger bestond een flink deel van Ampsen uit vochtige heide en moeraslanden, maar dit is in de loop van tijd omgevormd naar bos en agrarische gronden. In de drie overgebleven plekken op het landgoed groeien bijzondere soorten, zoals klokjesgentiaan, kleine ronde zonnedauw, gagel, bruine snavelbies en moeraswolfsklauw. Daarnaast leven hier onder andere levendbarende hagedissen, hazelworm, heikikker en diverse vlindersoorten.

Er zijn diverse bedreigingen voor onze heide. Als er geen maatregelen genomen worden, zal de heide door successie veranderen in bos. Daarnaast veranderen delen langzaam in droge heide als gevolg van de verdroging van landgoed Ampsen en omstreken. Ook speelt vergrassing van de gebiedjes een steeds grotere rol. Een heel grote reden voor het overgroeid raken met gras is de stikstofdepositie. Hierdoor wordt het heidegebied voedselrijker waardoor grassoorten als pijpestrooitje en smele de kans krijgen zich te vestigen en ten koste van heide te verspreiden. In een gezonde heide horen deze soorten zeker thuis, maar natuurlijk niet als hoofdsoort.

Zo verwijderen we jaarlijks op een deel van de heide alle jonge dennetjes en berken. Een heel groot deel van dit werk gebeurt door onze vrijwilligers. Daarnaast wordt er gefaseerd elk jaar een deel van heide gemaaid om variatie in leeftijd te scheppen. Daarbij worden ook de jonge boompjes afgemaaid, en doordat we het maaisel afvoeren, verschralen we ook de bodem. Een gelijkvormig heideveld herbergt veel minder (bijzondere) soorten dan een afwisselend heideveld. Ook wordt waar nodig kleinschalig machinaal geplagd. Dit is het verwijderen van de bovenste (voedselrijke) laag aarde, waardoor er weer voedselarme aarde blootligt. Hier verspreiden we heidemaaisel over zodat het zaad dat uit dit maaisel valt hier kan kiemen. Op deze manier ontstaat er spoedig weer heide. Het plaggen dient echter met enige terughoudendheid te geschieden. Een laatste optie waarvan bekeken wordt of deze haalbaar is, is het periodiek begrazen met schapen. Dit is echter een dure optie en vergt veel voorbereiding in huisvesting, afrasteren etc.

Heide is dan wel een lastig en duur om te onderhouden, toch koestert landgoed Ampsen deze bijzondere restanten, en doet er alles aan om ze te behouden. Een vrijwillige bijdrage stellen wij dan ook zeer op prijs.